Kanser Hastalığı İle Mücadele Yöntemleri - Kemoterapi

Kemoterapi kelimesi Kemo (Kimyasal Madde/İlaç) ve Terapi (Tedavi) kelimelerinin birleşiminden oluşmuş bir kelimedir. Hastadaki kanserli hücrelerin anti-kanser (sitotoksik) ilaçla tedavisi anlamına gelir. Kanser tedavisinde kemoterapi yalnız başına kullanılabileceği gibi, cerrahi tedavi metodları ya da radyoterapi (Işın tedavisi) ile birlikte de kullanılabilir. Uzman doktorlar hastaya hangi tedavi yöntemlerinin uygulanacağını kanser türüne, kanserli hücrelerin bulunduğu bölgeye ve yayılma (Metastaz) derecesine göre belirler ve kemoterapiye karar vermiş ise hangi anti-kanser ilacın/ilaçların kullanılacağınıda belirler. Günümüzde kanserle mücadelede kullanılan 40-50 çeşit anti kanser ilacı mevcuttur.
Kemoterapinin uygulama şekli de kanser tipine ve kullanılacak ilaca bağlı olarak değişebilmektedir. En yaygın kullanılan kemoterapi yöntemi doğrudan damara ilacın zerk edilmesi şeklinde olmaktadır. Bunun dışında ağız yolundan vermek ya da nadir kullanılmakla birlikte adele altına ya da deri altına enjekte etmek gibi yöntemlerde kullanılabilmektedir. Hangi yoldan kemoterapi uygulanırsa uygulansın hedeflenen şey verilen ilaçların kanserli hücrelere ulaşarak onların yokedilmesini sağlamaktır.

a)İlaçların damar yolundan verilmesi

Yukarıda belirttiğimiz gibi anti-kanser ilaçların damar yolundan verilmesi en yaygın olanıdır. Bu ilaçlar çok miktarda sıvı ile (Serum) karıştırılarak damla damla doğrudan kana karışması sağlanır. Hasta kemoterapi uygulanan kolunda yanma hissede bilir. Doktoruna durumu bildirerek ilacın damara verilme dozu düşürülür.
Damar yoluyla ilaçların uygulama yöntemlerinden biriside koldaki damar içine yerleştirilen plastik bir kataterin yada göğüsdeki bir damara lokal yada genel anastezi ile cerrahi metodlar kullanılarak yerleştirilen plastik bir kateterin (Plastik ince bir Hortum) kullanılması yöntemidir. Hickman katateri en yaygın olarak kullanılanıdır. Kemoterapi suresince vücutta takılı kalan bu kateter tetkikler için kan alınması içinde kullanılır. Ancak Pıhtılaşarak katerin tıkanmaması ve Enfeksiyona karşı bakımı önemlidir. Hastanın duş almasına banyo yapmasına engeli yoktur. Fakat yine de hastanın birtakım hareketlerinin kısıtlanması da kaçınılmazdır.
Kemoterapi ilaçlarının damar içine uygulanması genellikle yarım saat ila birkaç saat arasında değişebilir. Nadir olmakla birlikte birkaç gün süren kemoterapi uygulaması da mevcuttur. Anti-Kanser ilaçların belli dozunun belli bir sürede düzenli bir şekilde verilmesini sağlayan ve en yaygın kullanılan araç İnfüzyon Pompalarıdır. Ülkemizde bir çok değişik tipi kullanılmaktadır.

b)Kemoterapinin ağız yolundan uygulanması

Kullanım kolaylığı dolayısı ile diğer birçok ilaçlar gibi bazı anti-kanser ilaçları da tablet şeklinde hazırlanmıştır. Doktorunuz şayet size bu tür ilaçlarla tedavi yöntemini seçmiş ise ;
- Kullanılacak İlacın dozunu,
- Kullanılacak İlacın zamanını
Bütün ayrıntılarıyla hastaya ve hasta yakınına anlatır.

Kanser doğru ve erken teşhisle önemli ölçüde tedavi edilebilir bir hastalıktır. Moral değerlerin yüksek tutulması ve kemoterapi süresince diğer hastalıklara karşı hastanın korunması çok önemlidir. Çünki; verilen ilaçlar önemli ölçüde kanserli hücrelerle birlikte sağlıklı hücreleride yok eder. Hastanın direnç gücünü azaltır. Bu açıdan gerek hijyen, gerekse sağlıklı beslenme de en az uygulanan tedavi kadar önemlidir.