Düz, eğri, kırık, spiral çizgilerin, türlü açıların gözden duyguya geçerek türlü tepkiler uyandırdırırlar ve bu tepkiler tümünü "Renkler metafiziği" diye adlandırılır.

Şimdi renklerin ruhta uyandırdıkları tepkileri, duyguları gözden geçirelim. Renk psikolojisi diyo­ruz, çünkü renklerin çizgilerden çok "Psihi" ye, ruha seslendiklerine şüphe yoktur.



Kırmızı

Renk "klavye" sinin titreşimini en kuvvetli, en dinamik rengi kırmızıdır. Hareketlendirme -tahrik etme- faktörüdür. Kırmızı rengi uzun zaman seyre­den kişide sinir gerginliği baş gösterebilir, nefesi sıklaşır, kalbi daha kuvvetle çarpar. Kırmızı; güneş, ateş, alev gibi ısı veren olayları hatırlattığı gibi, ha­reketlendirici kimliği bakımından da şehevî istekle­rin sembolü bilinir. Titreşiminin fazlalığından birçok memleket bu rengi bayraklarına almışlardır.

Kırmızı, taşıdığı dinamik elemanların uyandırdık­ları çalkantı, gerginlik gibi faktörlerden ötürü hu­zursuzluk veren bir renk bilinebilir. Toreadorların boğaları kırmızı kumaşla kışkırtmaları boşuna mı?



Turuncu

Turuncu, sıcak renkler sınıfından olmakla bera­ber, kırmızı kadar dinamik değildir, titreşimi ondan zayıftır. Güneşi, rahatlığı, parlaklığı hatırlatır, bu bakımdan, ferahlık, ama sıcak, şehevî ferahlık duy­gusu uyandırır. Fakat turuncu da, kırmızı gibi, uzun zaman seyredilemez bir renktir.



Sarı

Sarı, içinden, yada arkasından ışıklandırılmış et­kisini uyandıran çok parlak bir renktir. Sevinç uyan­dıran tonların başında gelen bu renk, limon sarısı gibi hafifçe yeşile kayınca, rahatlatıcı, ferahlatıcıdır. Sarı renk, uzun zaman seyredildiğinde, kanın damar­larda daha muntazam işlemesini sağlar, sinir sistemi­ni tembihler.



Yeşil

Yeşil, dinlendirici renklerin başında gelir. Acı, sert bir yeşil olmamak şartıyla perde perde sıcağa, yada soğuğa giden yeşiller -hele tirşe yeşili denilen ton- seyredenin içine ferahlık, açıklık verir. Yeşil ça­yırın, ağacın, yaprağın rengi bu bakımdan, tabiatla sıkı sıkıya ilgili, bağlantılıdır.

Yeşilde bundan başka; dinsel, mistik bir anlam da vardır. İslâmlıkta ana renk olduğu gibi, Hıristi­yanlar da bu rengi inanmanın, ölmezliğin bir sembo­lü olarak bilirler.



Mavi

Yeşilde hareketin, dinamizmin kalıntısını bulmak mümkündür. Çünkü yeşil, soğuk renklerden, titreşi­mi zayıf renklerden olmakla beraber, mavi ile kıyas­lanınca sıcak sayılabilir. Ona bu sıcaklığı, içinde bu­lunan sarı, turuncu renkler verir. (Mavi, sarı ve tu­runcu ile karıştırılınca yeşil olur).

Genel olarak yeşiller sıcağa gider. Hele güneş altında büsbütün ısınır.

Buna karşılık mavi, tipik soğuk renktir. Koyu­sundan açığına, bünyesinde yabancı renk bulunmaz. Sükûnet, mutluluk verir. Düşünceyi, rahat bir hava içinde çalışmayı sağlar. Sınırsızlığın, sonsuzluğun sembolüdür.




Mor \

Keder, içe kapanış, melankoli ifade ettiği söyle­nir. Hıristiyan'larda yas rengidir. Bu rengi sanat plânında düşünecek olursak mor, güneş yokluğunun, şeffaf gölgeliğin anlamına geldiğini görürüz. Örne­ğin, empresyonistler moru çok kullanmışlar, açıklı koyulu mor valörleri uzak plânlara bol bol serpmiş­lerdir.